(NPK-NTB-Maria Möhring): 1370 personar har vorte skadde som følgje av valdshendingar på jobb dei siste ti åra, viser ein ny rapport frå Arbeidstilsynet.

«Bebuar angrip uprovosert med kvelartak og roping».»

«Elev blir sint, og slår hardt mot bakhovudet.»

Ein ny rapport frå Arbeidstilsynet gir ei oversikt over kor mange slike valdshendingar dei har vorte varsla om dei seinare åra. Kartlegginga tek for seg kor mange som har vorte drepne eller skadde som følgje av vald medan dei var på jobb i norsk arbeidsliv.

– Vald og truslar er framleis eit alvorleg arbeidsmiljøproblem, seier direktør Ingvill Kvernmo i Arbeidstilsynet.

38 døydde på jobb

Sidan år 2000 har 38 personar mista livet som følgje av vald medan dei har vore på jobb. Seinast i fjor haust vart Tamima Nibras Juhar drepen då ho var på jobb på ein barnevernsinstitusjon på Kampen i Oslo. Inkludert i tala er også tre terrorangrep i Noreg, Afghanistan og Algerie, der til saman 17 norske arbeidstakarar mista livet.

Tilsynet har registrert 1233 valdshendingar utan døden til følgje frå dei siste ti åra, der 1370 personar har vorte skadde.

– Valdshendingane som blir omtalte i denne rapporten gjer inntrykk. Både dei konkrete situasjonane folk har stått i på jobb, og omfanget av alvorlege valdshendingar. Historiene viser kor alvorlege konsekvensar vald og truslar kan få, både fysisk og psykisk, seier Kvernmo.

Helse- og sosialtenestene blir oftast ramma

Nesten halvparten av varsla kjem frå helse- og sosialtenestene. Deretter følgjer undervisning, og offentleg administrasjon, forsvar og trygd.

Ifølgje rapporten er valdsutøvaren i dei fleste tilfelle ein person som er kjend for arbeidstakaren gjennom jobben, til dømes ein elev, pasient, bebuar eller passasjer. Rapporten beskriv både hendingar som kjem brått på, og hendingar der ein situasjon eskalerer, til dømes ved grensesetjing.

– I tillegg til fysisk vald, er ofte truslar ein del av hendingsgangen, der valdsutøvaren kjem med truslar, anten om å drepe eller om annan fysisk vald, seier Ingvill Kvernmo.

Pliktige til å rapportere

Konsekvensane for kvar enkelt arbeidstakar som blir utsett for vald og truslar kan vere mange. Fysiske konsekvensar kan vere slagskadar, brot, medvitsløyse og i verste fall død. Psykiske reaksjonar kan omfatte søvnproblem, angst, utryggleik og konsentrasjonsvanskar, skriv tilsynet i rapporten.

Arbeidsgivar har plikt til å varsle Arbeidstilsynet om arbeidsulykker der arbeidstakarar blir alvorleg skadde eller døyr.

Ho oppmodar kvar enkelt verksemd til å bruke denne kunnskapen til å forbetre det førebyggjande arbeidsmiljøarbeidet; ved å jobbe systematisk med rutinar, kartleggingar, risikovurderingar, opplæring og førebyggjande tiltak.

– Arbeidet med vald og truslar i verksemdene må dekke både førebygging, handtering og oppfølging, understrekar Kvernmo.

(©NPK)