(NPK-NTB): Økokrim har kravd inn hundrevis av millionar frå Equinor etter ei etterforsking av alvorlege brot på forureiningslova. I dag starta rettssaka i Hordaland tingrett.

Økokrim gir Equinor Refining Norway ei bot på 220 millionar kroner for forureining på oljeraffineriet Mongstad utanfor Bergen. I tillegg inndreg ein 500 millionar kroner for det Økokrim meiner Equinor har spart på mangelfullt vedlikehald.

Det var i desember i fjor at Økokrim kunngjorde at dei sidan 2021 har etterforska selskapet for alvorlege brot på forureiningslova.

Utsleppa førelegget gjeld, skjedde ved Mongstad i perioden 2016 til 2021. Økokrim meiner det er eit resultat av årevis med mangel på vedlikehaldsarbeid.

Bota skal vere den nest høgaste gitt til eit norsk selskap nokon gong.

– Saka er eit døme på at miljøkriminalitet også er økonomisk kriminalitet, då dei økonomiske innsparingane har ført til konsekvensar for miljøet, sa påtaleansvarleg i saka, statsadvokat Maria Bache Dahl, då siktinga blei kjend.

Rettssaka skal vare i 31 dagar.

Erkjenner straffskuld for giftig utslepp

Skuldingane mot Equinor inneheld fem episodar der det har oppstått lekkasjar mellom 2016 og 2021, i tillegg til skuldingane om mangel på vedlikehald, skriv Bergensavisen.

Equinor erklærte seg skuldig på eitt av punkta.

Selskapet erkjenner straffskuld for å ha brote lova då rundt 78.000 liter nafta blei sleppt ut i samband med lasting til eit skip på Mongstad. Delar av utsleppet rann ut i sjøen, skriv avisa.

Nafta er ein petroleumsfraksjon som er vunnen ut ved destillasjon av råolje, ifølgje Store norske leksikon.

– Det svikta i barrieren som skulle forhindre utsleppet. Det erkjenner vi straffskuld for, sa advokat Christian Hjort.

Selskapet har sagt seg «ikkje skuldig» i resten av punkta.

Endring i siktinga

I den opphavlege siktinga påstod Økokrim at ein glipp i juli 2021 førte til at ei giftig gassky på 40 tonn blei sleppt ut. Gasskya bestod av mellom anna den svært giftige gassen hydrogensulfid.

– Utsleppet representerte ein fare for dødeleg utfall for fleire tilsette på anlegget. Økokrim meiner at det berre var slump som gjorde at ingen blei skadde, sa statsadvokat Dahl i desember.

I etterkant er dette punktet i siktinga blitt endra. Økokrim skriv no at det oppstod ein fare for utslepp av gass frå tanken til luft som følgje av for høgt trykk, skriv BA.

Dahl forklarer at punktet er endra fordi Equinor har gått tilbake på tidlegare konklusjonar om utsleppet. Det opphavlege førelegget bygde på Equinors interne granskingsrapport, men selskapet meiner no at storleiken av utsleppet ikkje er tilstrekkeleg dokumentert til å bli lagd til grunn for ei straffesak.

– Vi har sagt oss samde i at granskingsrapporten ikkje beviser utover all rimeleg tvil at storleiken av utsleppet var 40 tonn med ein dødeleg konsentrasjon av hydrogensulfid. Dette handlar om det strenge beviskravet i straffesaker, seier Dahl til BA.

Både Økokrim og Equinor meiner likevel at det faktisk fann stad eit utslepp i 2021.

Usamde

Trass ei endring i siktinga har ikkje Økokrim endra bota.

– Selskapet får førelegget fordi det ikkje har oppfylt plikta si til forsvarleg vedlikehald av anlegget gjennom fleire tiår, sa Dahl i fjor.

Equinor er usamd i Økokrims konklusjon og har derfor teke saka til retten.

– Vi ser alvorleg på forholda som blir omtalte. Selskapet avdekte utsleppa og rapporterte desse til styremaktene. Equinor har gjennomført grundige og transparente granskingar og gjennomført ei rekke tiltak for å utbetre avvik som inngår i sakskomplekset, sa konserndirektør for juridisk etterleving i Equinor, Helen Rygh Torstensen, i ei pressemelding i desember.

Ho sa også at Økokrim ikkje har konkretisert kva den straffbare aktløysa består i.

– Selskapet aksepterer derfor ikkje førelegget og vil belyse sakskomplekset i retten, sa Torstensen.

(©NPK)