– Denne generasjonen arvar frå oss eit ansvar om å aldri gløyme, sjølv utan eigne minne, sa AUF-leiar Gaute Børstad Skjervø i talen sin.
Blå himmel, stille og litt vind prega stemninga då det onsdag morgon vart halden minnemarkering i regjeringskvartalet.
Det er gått 15 år sidan terrorangrepa, der 77 menneske vart drepne. Tida som er gått, og dessutan verdien av å vidarefortelje til dei som ikkje var gamle nok til å hugse, var blant temaa i talane som vart haldne.
– Det er mogleg, så lenge resten av oss held fram med å fortelje om dei som vart drepne og om høgreekstremismen som drap dei, sa Skjervø.
Sommar med samhald
Åtte personar vart drepne i regjeringskvartalet og 69 i dette angrepet på sommarleiren til AUF på Utøya 22. juli 2011.
I talen sin trekte statsminister Jonas Gahr Støre (Ap) fram samhaldet i nasjonen etter VM-suksessen til herrelandslaget, og korleis også branntragedien i Drammen har vist det same samhaldet og omsorg for medborgarar.
– Bodskapen om samhald gjer oss sterkare – ja, som fotballandslaget seier det: «Vi er sterkare i lag!», sa Støre.
Attende på åstaden
Rundt påske flytta statsministeren og resten av regjeringsapparatet tilbake inn i Høgblokka og dei andre nye bygningane som er reiste – for første gong sidan terrorangrepet.
– Eg vil takke og få ønskje dei tilsette velkomne attende – til det som ikkje lenger er eit øydelagt byområde eller ein byggjeplass. Å flytte inn her har vore krevjande for mange, det området der nære kollegaer vart drepne, sa statsministeren.
På plassen framfor Høgblokka står også det nye nasjonale minnesmerket. På femtenårsdagen for terrorangrepet opna også det splitter nye 22. juli-senteret, som no er tilbake i regjeringskvartalet etter mange år i ei sidegate i nærleiken.
Brutal historie
Statsministeren understreka i talen kor viktig det er å snakke sant om 22. juli og at det var eit målretta angrep mot AUF og Arbeidarpartiet.
Støre uttrykte uro over at høgreekstremisme har vorte ein større tryggingstrussel og samfunnsutfordring enn for 10-15 år sidan.
– Det er eit tøffare ytringsklima, særleg i sosiale medium – prega av auka polarisering, netthets, hatefulle ytringar, truslar. Det er endå fleire som deler desse haldningane, sa han.
Han påpeika at førebygging er alle sitt ansvar. AUF-leiaren minte om at terroristen blir idolisert og dyrka i visse miljø.
– Denne sommaren åtvarar Politiets tryggingsteneste (PST) om at barn ned i tolvårsalderen blir radikaliserte inn i høgreekstremismen, at gjerningsmannen blir idolisert og dyrka. Dei unge det gjeld, er ikkje fødde ekstreme, dei har vorte lurte dit i digitale hatkammer drivne fram av vaksne, sa han.
Tok musikken attende
Støttegruppa etter 22. juli har i år fått ein ny leiar, Merete Stamneshagen, som også talte. I år stod artist Helene Bøksle for dei musikalske innslaga.
I 2011 vart musikken til Bøksle misbrukt av terroristen i samband med angrepa 22. juli. Han hylla musikken hennar i manifestet og brukte musikken i propagandavideoar han laga. Det førte til at Bøksle i mange år slutta å synge med heile seg og heller vigde seg til julemusikk.
– Her i dag ønskjer eg å ta musikken attende, slik han var meint å vere, sa Bøksle på scena.
– For meg handlar det ikkje om å gløyme. Ikkje om å leggje noko bak seg. Men om den stille styrken som gjer at vi, steg for steg, kan reise oss att, med alt som vi ber med oss. Med kjærleik til dei vi saknar. Med minna, med håpet om at lyset alltid skal vere sterkare enn mørket, sa Bøksle.
77 namn
AUF-arar las opp alle dei 77 namna på dei som vart drepne. Det var eitt minutt stille og offisiell kransnedlegging.
I etterkant av seremonien gjekk statsrådar, pårørande og etterlatne ned i det nye 22. juli-senteret før turen gjekk vidare til Oslo domkyrkje. Der er det gudsteneste med kongeparet til stades.
Den nasjonale markeringa blir avslutta på Utøya i ettermiddag.
(©NPK)
0 kommentarer